Araç Parçalarında Üretim Girdisi Muafiyeti İçin Yeni Dönem Başladı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 08.01.2026 tarihli ve E-64822600-010.06-7624376 sayılı Genelge (2026/25) ile araç parçalarının ithalat denetiminde uygulanacak üretim girdisi muafiyeti usul ve esaslarını netleştirdi. Yeni düzenleme, özellikle üretimde kullanılacak ithal girdiler nedeniyle sanayicilerin süreçlerinin aksamasını önlemeyi hedefliyor.

Genelgeye göre, Araç Parçalarının İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/25) kapsamındaki ürünler için, belirli şartları taşıyan sanayicilere veya sanayici adına ithalat yapan tedarikçilere Üretim Girdisi Muafiyeti (ÜGM) yazısı düzenlenebilecek. Böylece uygun bulunan ürünler için TAREKS üzerinden doğrudan referans numarası alınmasının yolu açılacak.

Ancak Bakanlık, bu muafiyetin çok açık bir sınırı olduğunu da vurguluyor: ÜGM yazısı alınması, ürünlerin teknik mevzuattan muaf olduğu anlamına gelmiyor. Yani ithal edilen girdinin de, bu girdinin kullanıldığı nihai ürünün de ilgili teknik düzenlemelere uygun ve güvenli olması gerekecek.
 

Başvurular İl Müdürlüklerine Yapılacak

Başvurular, sanayicinin bulunduğu ve Sanayi Sicil Belgesi’nin düzenlendiği İl Müdürlüğüne, Bakanlığın dijital sistemi üzerinden yapılacak. 2026 yılı için başvuruların Ocak ayının ikinci Pazartesi günü başlayacağı ve 30 Kasım 2026 mesai bitimine kadar devam edeceği belirtiliyor. Bu tarihler dışında yapılan başvurular kabul edilmeyecek.

Düzenleme ayrıca, başvuru yapılan yıl için geçerli olmak üzere muafiyet verilmesini öngörüyor. Yani alınacak muafiyet yazısı, yalnızca ilgili takvim yılı içinde geçerli olacak.
 

Muafiyet Her Ürün İçin Otomatik Değil

Genelgede dikkat çeken en önemli noktalardan biri de şu:
Her ithal girdi için muafiyet verilmeyecek. Girdi ürünün;

* başvuruda belirtilen nihai üründe kullanılması,
* piyasaya arz edilmemesi,
* üçüncü kişilere devredilmemesi,
* tahsis amacı dışında kullanılmaması,
* kapasite raporuyla uyumlu olması

gerekecek.

Ayrıca, yan ürün, aksesuar veya nihai ürünün esas fonksiyonunu oluşturmayan parçalar için muafiyet verilmesi mümkün olmayacak. Bakanlık, yalnızca üretimde gerçekten ana girdi niteliği taşıyan ve teknik mevzuatla uyumlu ürünleri değerlendirme kapsamına alacak.
 

TSE Ön İnceleme Raporu Zorunluluğu Geldi

Bakanlığın görev alanı dışında kalan nihai ürünlerde kullanılacak girdi ürünler için ise doğrudan başvuru yapılamayacak. Bu durumda firmaların, Türk Standardları Enstitüsü tarafından düzenlenen TSE Üretim Girdi Muafiyeti Ön İnceleme Raporunu sunmaları zorunlu olacak.

Bu hüküm, özellikle farklı sektörlerde faaliyet gösteren ancak araç parçaları niteliğindeki girdileri üretimde kullanan firmalar açısından yeni bir kontrol kapısı anlamına geliyor.
 

Usulsüz Kullanımda Çok Ağır Sonuçlar Var

Genelge, muafiyetin kötüye kullanılmasına karşı da oldukça sert hükümler içeriyor. Eğer ithal edilen ürünlerin;

* doğrudan piyasaya arz edildiği,
* usulsüz belge ile işlem yapıldığı,
* muafiyetin amacı dışında kullanıldığı,
* yanlış veya yanıltıcı bilgi verildiği

tespit edilirse, muafiyet yazısı derhal iptal edilecek ve firma süresiz olarak muafiyetten yararlanamayacak.

Bu yönüyle düzenleme, üretimi destekleyen ama aynı zamanda sistemi çok sıkı kontrol altında tutan bir yapı kuruyor.
 

Sanayici İçin Neyi Değiştiriyor?

Yeni Genelge ile birlikte araç parçaları ithalatında üretim amacıyla kullanılacak girdiler için daha sistematik, daha izlenebilir ve daha kontrollü bir yapı oluşturulmuş oldu. Özellikle üretim yapan sanayiciler açısından bu düzenleme, doğru başvuru ve doğru belge yönetimi sağlandığında önemli bir kolaylık sunabilir. Ancak yanlış GTİP, eksik kapasite bilgisi veya teknik mevzuata aykırılık gibi hatalar, sürecin tamamen olumsuz sonuçlanmasına yol açabilecek.

Bu nedenle üretim girdisi muafiyeti başvurularında artık sadece ithalat planlaması değil; kapasite raporu, teknik uygunluk, TAREKS süreci ve sonradan denetim riski birlikte değerlendirilmek zorunda.