TAREKS’te “Tek Referans” Dönemi: İthalat Denetimlerinde Yeni Uygulama

Ticaret Bakanlığı Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü, 12.01.2026 tarihli ve 117668283 sayılı yazısıyla, ithalat denetimlerinde TAREKS uygulamasına ilişkin önemli bir sadeleştirmeye gitti. Yeni düzenleme ile özellikle birden fazla ÜGD Tebliği kapsamında yer alan GTİP’lerde yaşanan karmaşa giderildi.
 

Kapsam Dışı Beyanlar Artık Doğrudan TAREKS’te

Yazıda açıkça belirtildiği üzere, 2026/1, 2, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 17, 18, 25 ve 32 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri kapsamındaki ithalat denetimlerinde, kapsam dışı beyanlarının doğrudan TAREKS üzerinden yapılması zorunlu hale getirildi.

Bu, sahada özellikle müşavirlik ve ithalat operasyon ekiplerinin yaşadığı manuel beyan – sistem uyumsuzluğu problemlerini ortadan kaldırmaya yönelik kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
 

Ortak GTİP’lerde Tek Referans Yeterli

Düzenlemenin en önemli kısmı ise şu:

👉 Bir GTİP birden fazla ÜGD Tebliği listesinde yer alıyorsa artık tek referans numarası yeterli olacak.

Uygulama iki senaryo üzerinden netleştirildi:

1. Ürün aslında hiçbir ÜGD Tebliği kapsamında değilse:

➡ Herhangi bir ÜGD Tebliği üzerinden TAREKS başvurusu yapılacak
➡Tek bir referans numarası alınacak
➡ Bu numara gümrüğe beyan edilecek

2. Ürün sadece bir ÜGD Tebliği kapsamında ise:

➡ Sadece ilgili Tebliğ kapsamında başvuru yapılacak
➡ Yine tek referans numarası yeterli olacak

Ne Değişti?

Önceden uygulamada:

➡ Aynı GTİP için birden fazla başvuru yapılabiliyor
➡ Farklı referans numaraları talep edilebiliyor
➡Gümrükte gereksiz beklemeler yaşanabiliyordu

Yeni düzenleme ile:
✔ Tek başvuru
✔ Tek referans
✔ Daha hızlı işlem

Gümrük İdarelerine Talimat

Yazı ile birlikte, gümrük idarelerinin de bu konuda ivedilikle bilgilendirilmesi ve sistemsel güncellemelerin yapılması talep edildi. Bu da uygulamanın sahada hızlı şekilde devreye alınacağını gösteriyor.

Operasyonel Etki: Süreçler Sadeleşiyor

Bu düzenleme özellikle;

➡ İthalat operasyon ekipleri
➡ Gümrük müşavirlikleri
➡ TAREKS kullanıcıları

için ciddi bir operasyonel kolaylık sağlayacak.

En kritik kazanım ise şu:

👉 Hatalı veya mükerrer başvuru riski azalacak
👉 İşlem süreleri kısalacak
👉 Gümrükte bekleme maliyetleri düşecek

---

Sonuç

12.01.2026 tarihli bu yazı ile TAREKS süreçlerinde “tek referans numarası” yaklaşımı resmen uygulamaya alındı. Bu değişiklik, ithalat denetimlerinde sadeleşme ve hız açısından önemli bir iyileştirme olarak öne çıkıyor.

Ancak yine de unutulmaması gereken kritik nokta:

➡ Doğru GTİP
➡ Doğru Tebliğ seçimi
➡ Doğru beyan

halen sürecin en kritik unsurları olmaya devam ediyor