Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 23.01.2026 tarihli ve 118171930 sayılı yazısı ile dış ticaret uygulamalarında önemli bir tereddüt giderildi. Yeni değerlendirmeye göre, sonradan düzenlenen dolaşım belgeleri nedeniyle usulsüzlük cezası uygulanmaması gerektiği açıkça ortaya kondu.
Bakanlığa intikal eden olaylarda, A.TR ve EUR.1 dolaşım belgelerinin “sonradan verilmiştir” ibaresiyle düzenlenerek beyannameye eklenmesi sonrasında bazı gümrük idarelerinin Gümrük Kanunu’nun 241. maddesi kapsamında usulsüzlük cezası uyguladığı tespit edildi.
Ancak yapılan değerlendirmede, ilgili mevzuat çerçevesinde:
Dolaşım belgelerinin ihracat sırasında unutulması,
Teknik nedenlerle düzenlenememesi,
Sonradan düzenlenmesinin mümkün olması
durumlarının mevzuatta açıkça düzenlendiği ve bu haller için herhangi bir ceza öngörülmediği vurgulandı.
Ayrıca Gümrük Kanunu’nun 241/1 maddesinde yer alan hüküm gereği, bir fiil için usulsüzlük cezası uygulanabilmesi için bu fiilin ilgili düzenlemelerde açıkça belirtilmiş olması gerektiği hatırlatıldı. Gümrük Yönetmeliği’nin Ek-82 listesinde de bu duruma ilişkin bir düzenleme bulunmadığı ifade edildi.
Öte yandan, 2019/36 sayılı Genelge’ye de atıf yapılarak, beyanname üzerinde yapılan düzeltmelerin yükümlüye atfedilecek bir usul ihlali olmadığı durumlarda ceza uygulanmaması gerektiği bir kez daha teyit edildi.
Bu kapsamda Bakanlık, açıkça düzenlenmeyen hallerde ve Ek-82 kapsamında yer almayan işlemlerde usulsüzlük cezası uygulanmaması gerektiğini tüm gümrük idarelerine bildirdi.
Uzmanlar, söz konusu yazının özellikle sonradan ibraz edilen dolaşım belgeleri nedeniyle yaşanan ihtilafları ortadan kaldıracağını ve uygulamada birlik sağlayacağını değerlendiriyor.