GÜMRÜKTE 241. MADDE TARTIŞMASI: USULSÜZLÜK CEZALARINDA ORANTISIZLIK TEPKİSİ

Gümrük müşavirleri dernekleri, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 241 inci maddesinin uygulamasında yaşanan sorunlara ilişkin Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne dikkat çeken bir başvuruda bulundu. 07 Nisan 2026 tarihli ve 120833516 sayılı yazıda, mevcut uygulamaların sektör üzerinde ciddi mağduriyetler oluşturduğu vurgulandı.

Söz konusu başvuruda, 241 inci maddenin esasen vergi kaybı doğurmayan, şekli yükümlülüklere aykırılıkları düzenlemek amacıyla getirildiği hatırlatılarak, buna rağmen uygulamada açıkça düzenlenmemiş fiiller için de usulsüzlük cezası kesildiği ifade edildi.

Gümrük Kanunu’nun 241 inci maddesi, vergi kaybı doğurmayan ancak mevzuata aykırı işlemler için uygulanan bir usulsüzlük cezası niteliği taşırken, 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 1.494 TL seviyesine ulaşan ceza tutarının her bir işlem ya da kalem için ayrı ayrı uygulanabilmesi, özellikle çok kalemli beyannamelerde ciddi mali yükler doğuruyor.

Gümrük beyannamelerinde yer alan navlun, sigorta, depolama ve benzeri giderlerin sistemsel olarak kalem bazında değil toplam olarak dağıtılması nedeniyle ortaya çıkan küçük farkların, her bir kalem için ayrı ayrı değerlendirilerek cezaya konu edildiği belirtiliyor. Bu durumun özellikle çok kalemli beyannamelerde cezaların katlanarak artmasına neden olduğu ifade ediliyor.

Sektör temsilcileri, aynı beyannamede yer alan çok sayıda kalem için ayrı ayrı ceza uygulanmasının, fiil ile ceza arasında açık bir orantısızlık yarattığını belirtirken, uygulamanın gümrük idareleri arasında farklılık göstermesinin de ayrı bir sorun oluşturduğunu vurguluyor.

Dernekler tarafından yapılan değerlendirmede; kanunda açıkça yer almayan fiiller için ceza uygulanmaması, çok kalemli beyannamelerde her bir kalem yerine beyannamenin bütününün esas alınması ve gümrük idareleri arasında uygulama birliğinin sağlanması gerektiği ifade edildi.

Uzmanlar, 241 inci madde kapsamındaki usulsüzlük cezalarının son yıllarda yeniden değerleme oranlarıyla ciddi şekilde arttığını ve artık küçük hataların dahi yüksek maliyetlere yol açabildiğini belirterek, ölçülülük ilkesine uygun bir ceza sisteminin tesis edilmesinin sektör açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.

 

Bu içerik www.gumrukmusavir.com tarafından hazırlanmıştır.