GÜMRÜKLERDE MENŞE KONTROLÜ YENİDEN YAPILANDIRILDI: BİLGE SİSTEMİNE YENİ TABLO AKTARILDI

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan yeni düzenleme ile ithalat işlemlerinde menşe kontrol süreçleri yeniden yapılandırıldı. BİLGE sistemine entegre edilen “Menşe Kontrol Tablosu” ile birlikte tercihli ticaret kapsamında eşyanın menşeinin tespitine ilişkin kontroller daha sistematik ve standart hale getirildi.

Yapılan düzenleme, özellikle Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) Menşe Kümülasyon Sistemi ve ikili anlaşmalar kapsamında yürütülen menşe kontrollerinde uygulama birliğinin sağlanmasını hedefliyor. Bu kapsamda, uluslararası anlaşma kodları, menşe ülke ve çıkış ülke kontrolleri ile birlikte hangi dolaşım veya menşe ispat belgelerinin aranacağı detaylı şekilde belirlenerek BİLGE sistemine tanımlandı.

Yeni kontrol tablosuna göre, Türkiye’nin taraf olduğu Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA), Gümrük Birliği, tercihli tarım anlaşmaları ve bölgesel ticaret sistemleri bazında farklı kontrol mekanizmaları uygulanacak. Örneğin AB ile ticarette A.TR dolaşım belgesi esas alınırken, EFTA ve birçok STA kapsamında EUR.1 dolaşım belgesi veya fatura beyanı aranacak.

Ayrıca tabloda; menşe ülke ile çıkış ülkesinin uyumu, çapraz kümülasyon uygulamaları ve belirli ülkeler için özel kontrol mesajları gibi teknik kriterler de detaylı olarak düzenlendi. Özellikle bazı ülkeler için menşe belgelerinin kabul edilmemesi, anlaşmaların askıya alınması veya özel belge şartları gibi kritik hususlara dikkat çekildi.

Kontrol mesajları bölümünde ise uygulamada karşılaşılan özel durumlara ilişkin önemli hükümler yer aldı. Buna göre, 1 Ocak 2026 öncesi düzenlenen belgeler eski mevzuata göre değerlendirilecek, bazı ülkeler için menşe ispat belgeleri geçici olarak kabul edilmeyecek ve belirli durumlarda menşe ile çıkış ülkesinin aynı olması zorunlu tutulacak.

Uzmanlar, söz konusu düzenlemenin ithalat süreçlerinde risk analizini güçlendireceğini, yanlış menşe beyanlarının önüne geçileceğini ve gümrük işlemlerinde daha etkin bir denetim mekanizması oluşturacağını belirtiyor. Yeni sistem ile birlikte gümrük müşavirleri ve ithalatçı firmaların menşe kurallarına çok daha dikkat etmesi gerektiği vurgulanıyor.

 

Bu içerik www.gumrukmusavir.com tarafından hazırlanmıştır.