PEM SİSTEMİNDE KRİTİK DEĞİŞİKLİK: SONRADAN EUR.1 BELGESİ VERİLMESİNİN ÖNÜ AÇILDI

Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 13.04.2026 tarihli yazı ile Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) menşe sisteminde önemli bir uygulama değişikliği hayata geçirildi.

Yapılan düzenleme ile, revize PEM kuralları kapsamında “geçişlilik hükmü” dışında kalan bazı eşya grupları için sonradan EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesine imkân tanındı. Söz konusu değişikliğin, 2023 yılında yürürlüğe giren revize menşe kurallarının uygulamadaki etkilerini dengelemek amacıyla getirildiği ifade edildi.

Bilindiği üzere, PEM sistemi kapsamında yapılan değişikliklerle birlikte yeni menşe kuralları yürürlüğe girmiş, ancak bazı ürün gruplarında eski (2012) kurallar ile yeni (2023) kurallar arasında uyumsuzluklar ortaya çıkmıştı. Bu durum özellikle menşe kümülasyonu uygulamalarında sorunlara yol açarken, bazı eşyanın tercihli ticaretten yararlanamaması sonucunu doğuruyordu.

Yeni düzenleme ile birlikte, belirli şartlar dahilinde eski kurallara göre düzenlenmiş menşe ispat belgeleri ile ithal edilmiş eşyanın, sonradan yapılacak değerlendirme ile 2023 kuralları kapsamında da tercihli rejime dahil edilmesi mümkün hale getirildi.

Ancak dikkat çekilen önemli bir husus ise, bu uygulamanın tüm ürünleri kapsamadığı oldu. Özellikle Harmonize Sistem’in bazı fasıllarında yer alan ürünler için geçişlilik hükmü dışında kalınması nedeniyle, bu tür eşya için menşe kümülasyonu imkânı tanınmadığı açıkça belirtildi.

Öte yandan, ithalatçıların talebi üzerine, menşe kurallarının sağlanması ve gerekli belgelerin sunulması kaydıyla, sonradan EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenebileceği, ancak bu taleplerin belirli süreler ve şartlar dahilinde değerlendirileceği vurgulandı.

Uzmanlar, söz konusu düzenlemenin özellikle STA kapsamında işlem yapan firmalar için önemli bir esneklik sağladığını, ancak ürün bazlı farklılıklar nedeniyle her işlem için ayrı değerlendirme yapılmasının zorunlu hale geldiğini belirtiyor. Yeni sistem ile birlikte gümrük müşavirlerinin ve dış ticaret firmalarının menşe kurallarını çok daha detaylı analiz etmesi gerektiği ifade ediliyor.

 

Bu içerik www.gumrukmusavir.com tarafından hazırlanmıştır.