Millî Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan 2026 Yılı Kontrole Tâbi Malzeme Listesi ile savunma sanayiine yönelik üretim, ithalat ve ihracat izin süreçlerinde önemli değişiklikler yürürlüğe girdi. 5201 sayılı Kanun kapsamında hazırlanan yeni listeyle birlikte, çok sayıda askeri malzeme, silah sistemi, mühimmat, elektronik harp ekipmanı, insansız hava aracı (İHA) bileşeni ve ileri teknoloji ürünü Millî Savunma Bakanlığının kontrol ve izin sistemine tabi olmaya devam edecek.
Yeni düzenleme, yalnızca savunma sanayii üreticilerini değil; elektronik, havacılık, uzay, makine, optik, haberleşme, drone teknolojileri ve yüksek teknoloji alanlarında faaliyet gösteren ithalatçı ve ihracatçı firmaları da yakından ilgilendiriyor.
2026 yılı Kontrole Tâbi Malzeme Listesi; namlulu silahlar, mühimmat, roket ve füze sistemleri, tanklar, zırhlı araçlar, askeri hava araçları, savaş gemileri, elektronik harp sistemleri, radarlar, termal kameralar, gece görüş cihazları, kriptolu haberleşme sistemleri, KBRN savunma ekipmanları, askeri yazılımlar, uydu sistemleri ve birçok stratejik ürünü kapsıyor.
Ayrıca askeri amaçla kullanılabilecek bazı İHA ve drone motorları, elektronik hız kontrol kartları (ESC), lazer sistemleri, optik cihazlar ve gelişmiş sensörler de kontrol kapsamındaki ürünler arasında yer aldı.
Liste kapsamında bulunan ürünlerin üretimi, ithalatı ve ihracatı için gerekli izin işlemleri Millî Savunma Bakanlığının sorumluluğunda yürütülecek. Bunun yanında Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi (MTCR) ile Wassenaar Düzenlemesi kapsamındaki ürünlere ilişkin izin süreçleri de yine Bakanlık koordinasyonunda gerçekleştirilecek.
Firmaların ithalat veya ihracatını gerçekleştirecekleri ürünlerin askeri veya sivil kullanım amacını gümrük beyannamelerinde açık şekilde beyan etmeleri gerekiyor. Ürünün liste kapsamında olup olmadığı konusunda tereddüt yaşanması halinde ise Millî Savunma Bakanlığının değerlendirmesi esas alınacak.
2023 yılı listesinde yer almayıp 2026 yılı listesine yeni dahil edilen ürünleri üreten kuruluşlara geçiş süreci de tanındı.
Bu kapsamda faaliyet gösteren firmaların, listenin yayımlanmasını takip eden iki ay içerisinde Kişi Güvenlik Belgesi, Tesis Güvenlik Belgesi, Kuruluş İzni ve Üretim İzin Belgesi başvurularını yapmaları gerekiyor. Belgelendirme süreçlerinin ise 1 Haziran 2027 tarihine kadar tamamlanması öngörülüyor.
Başvuruda bulunan firmalar bu tarihe kadar üretim faaliyetlerine devam edebilecek. Belgelendirme sürecine dahil olmak istemeyen kuruluşların ise mevcut stoklarını en geç 1 Haziran 2027 tarihine kadar elden çıkarmaları gerekiyor.
Uzmanlar, yeni düzenleme kapsamında yanlış GTİP beyanı, gerekli izinlerin alınmaması veya ürünün kontrol listesinde yer aldığının gözden kaçırılması halinde ithalat ve ihracat işlemlerinin durdurulabileceğini, idari yaptırımlar uygulanabileceğini belirtiyor.
Özellikle savunma sanayii, havacılık, elektronik, optik, haberleşme ve ileri teknoloji alanlarında faaliyet gösteren firmaların sevkiyat öncesinde ürünlerini 2026 Kontrole Tâbi Malzeme Listesi açısından değerlendirmeleri ve gerekli izin süreçlerini tamamlamaları büyük önem taşıyor.